Kuna aina tatu kuu za msingi wa nyumba Tanzania: msingi wa mkanda (strip foundation) unaofuata chini ya kila ukuta na unafaa nyumba nyingi za ghorofa moja kwenye udongo imara; msingi wa jamvi (raft foundation), ambao ni zege nene lenye nondo chini ya nyumba nzima na hutumika kwenye udongo laini au wa mfinyanzi; na msingi wa nguzo (pad foundation), unaobeba nguzo za zege kwenye nyumba za ghorofa. Aina sahihi inaamuliwa na udongo wa kiwanja chako na uzito wa jengo, kwa hiyo mhandisi anapaswa kuichagua baada ya kupima udongo.
Msingi wa nyumba unafanya kazi gani?
Msingi unasambaza uzito wote wa nyumba (kuta, paa, sakafu, watu na samani) kwenye ardhi kwa namna ambayo ardhi haizami wala kuteleza. Msingi dhaifu au usiofaa udongo huonekana baadaye kwa nyufa kwenye kuta, milango isiyofunga vizuri na sakafu inayozama.
Aina za msingi zinalinganishwaje?
| Aina | Inavyofanya kazi | Inafaa wapi | Gharama (kulinganisha) |
|---|---|---|---|
| Mkanda (strip) | Zege refu chini ya kila ukuta | Nyumba ya ghorofa moja, udongo imara | Nafuu zaidi |
| Jamvi (raft) | Slab moja nene ya zege na nondo chini ya nyumba yote | Udongo laini, mfinyanzi mweusi, maeneo yenye maji | Ghali zaidi |
| Nguzo (pad) | Zege la mraba chini ya kila nguzo | Nyumba za ghorofa zenye fremu ya zege | Wastani |
| Nguzo ndefu (piles) | Nguzo zinazoshuka mpaka udongo mgumu chini sana | Majengo makubwa, udongo mbovu sana | Ghali sana |
Msingi wa mkanda unajengwaje?
- Kupima na kuweka alama za kuta kwenye kiwanja.
- Kuchimba mtaro, kwa kawaida upana wa sentimita 60 hivi na kina cha sentimita 60 hadi 100 au zaidi mpaka kufika udongo imara.
- Kumwaga zege jembamba la chini (blinding) ili kupata sehemu safi na sawa.
- Kumwaga zege la msingi (footing) lenye nondo kulingana na michoro.
- Kujenga kuta za msingi kwa tofali hadi juu ya ardhi.
- Kuweka DPC (karatasi ya kuzuia unyevu) juu ya ukuta wa msingi.
- Kujaza kifusi, kushindilia vizuri, kisha kumwaga jamvi la sakafu.
Udongo wa mfinyanzi mweusi unahitaji msingi gani?
Udongo wa mfinyanzi mweusi (black cotton soil), unaopatikana sehemu nyingi za Dar es Salaam, Morogoro, Dodoma na kwingine, hupanuka wakati wa mvua na kusinyaa wakati wa kiangazi. Mwendo huo huvunja kuta zilizojengwa juu ya msingi wa kawaida. Suluhisho ni pamoja na kuchimba mpaka kupita safu ya mfinyanzi, kubadilisha udongo wa juu kwa kifusi kizuri kilichoshindiliwa, au kutumia msingi wa jamvi wenye nondo. Mhandisi atakushauri baada ya kipimo cha udongo. Kwa Kiingereza, soma black cotton soil foundation problems.
Ni makosa gani hufanyika kwenye msingi?
- Kujenga juu ya kifusi kisichoshindiliwa vizuri.
- Kutumia nondo chache au nyembamba kuliko michoro inavyoonyesha.
- Kumwaga zege lenye maji mengi ili lisukumwe kwa urahisi.
- Kutonyunyizia zege maji (curing) kwa siku saba za mwanzo.
- Kusahau DPC, na baadaye kuta kupanda unyevu.
- Kutoweka dawa ya mchwa kwenye udongo kabla ya jamvi.
Msingi unagharimu kiasi gani?
Kwa nyumba ya kawaida, msingi huchukua takriban asilimia 10 hadi 15 ya gharama ya jengo. Msingi wa jamvi au msingi wenye kina kirefu kwenye udongo mbovu unaweza kufika asilimia 20 au zaidi. Tazama gharama ya kujenga nyumba Tanzania. Hii ni mifano tu.
Zege la msingi linachanganywaje?
Zege la msingi wa nyumba ya kawaida mara nyingi huwa daraja C20 hadi C25, ambalo kwenye eneo la ujenzi huchanganywa kwa uwiano wa takriban saruji 1, mchanga 2 na kokoto 4 (1:2:4) kwa kipimo cha ujazo. Mambo matatu yanaamua ubora wake zaidi ya uwiano wenyewe:
- Maji kidogo yanayotosha. Zege lenye maji mengi ni rahisi kumwaga lakini linakuwa dhaifu na lenye vitundu. Usiongeze maji ili kurahisisha kazi.
- Kushindilia vizuri. Tumia vibrator au shindilia kwa fimbo ili hewa itoke na zege lijae kati ya nondo.
- Kunyunyizia maji (curing). Weka zege likiwa na unyevu kwa angalau siku saba kwa kunyunyizia maji, kufunika kwa magunia yaliyolowa au karatasi ya plastiki.
Pia hakikisha kuna nafasi ya angalau milimita 50 ya zege kati ya nondo na udongo (cover), kwa kutumia vipande vya zege (spacers) chini ya nondo. Nondo zinazogusa udongo hupata kutu na kudhoofisha msingi. Kwa Kiingereza, soma concrete grades and mix ratios.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Msingi wa nyumba ya ghorofa moja uwe na kina gani?
Kwa udongo imara, mara nyingi sentimita 60 hadi 100, lakini kina halisi kinaamuliwa na mhandisi kulingana na udongo.
Naweza kujenga ghorofa juu ya msingi wa mkanda?
Inawezekana kwa nyumba ndogo ikiwa mhandisi ameusanifu hivyo tangu mwanzo. Nyumba nyingi za ghorofa hutumia nguzo na msingi wa pad.
Msingi wa jamvi ni ghali kiasi gani zaidi?
Mara nyingi ni ghali zaidi kuliko msingi wa mkanda kwa sababu ya zege na nondo nyingi, lakini unaweza kuwa nafuu kuliko kuchimba sana kwenye udongo mbovu.
Kipimo cha udongo ni lazima?
Kwa nyumba ndogo kwenye eneo linalojulikana, mhandisi anaweza kuamua bila kipimo kikubwa. Kwa ghorofa au udongo usiojulikana, kipimo ni muhimu sana.
Anza na msingi imara
Vika Construction hujenga misingi kulingana na michoro ya mhandisi na hukagua kila hatua. Wasiliana nasi.
Umepata msaada? Mtumie mtu anayejenga.
